Home »
Hoogwerkercertificaat: verplicht of niet en wat moet je weten?
Werk je in de techniek, bouw of montage, dan is de kans groot dat je weleens met een hoogwerker te maken krijgt. Dan komt ook snel de vraag op: is een hoogwerkercertificaat verplicht? Het korte antwoord is: niet letterlijk volgens de wet. Maar daarmee is het verhaal nog niet klaar. In de praktijk ligt het namelijk genuanceerder.
Is een hoogwerkercertificaat wettelijk verplicht?
De wet schrijft niet letterlijk voor dat je altijd een hoogwerkercertificaat moet hebben om met een hoogwerker te mogen werken. Waar de wet wél op focust, is dat werken op hoogte veilig moet gebeuren en dat werkgevers passende maatregelen moeten nemen om risico’s te beperken.
Volgens het Arboportaal van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid moeten werkgevers maatregelen nemen bij werken op hoogte vanaf 2,50 meter of meer, maar ook onder die hoogte als er risico op vallen bestaat. Als werken vanaf een veilige steiger, stelling, bordes of werkvloer niet mogelijk is, moet het meest geschikte arbeidsmiddel worden gekozen om het werk zo veilig mogelijk uit te voeren.
Waarom wordt een certificaat dan toch vaak gevraagd?
Een hoogwerkercertificaat wordt in de praktijk vaak gevraagd omdat het helpt om aan te tonen dat iemand voldoende kennis en instructie heeft om veilig met een hoogwerker te werken. Werkgevers zijn verantwoordelijk voor een veilige werkomgeving en willen daarom zeker weten dat medewerkers of ingehuurde krachten weten hoe zij verantwoord op hoogte moeten werken.
Voor technici is dat logisch. Werken met een hoogwerker brengt risico’s met zich mee en vraagt om meer dan alleen het bedienen van de machine. Ook zaken als de werkomgeving, de ondergrond, de stabiliteit en het kiezen van het juiste arbeidsmiddel voor de situatie spelen daarin een belangrijke rol.
Wanneer heb je een hoogwerkercertificaat nodig?
In de praktijk heb je een hoogwerkercertificaat vooral nodig als je werkgever, opdrachtgever of bouwplaats het verplicht stelt. Dat zie je vaak terug in technische en uitvoerende sectoren waar veiligheidseisen strak zijn geregeld. Denk aan montagewerk, installatiewerk, onderhoud of werkzaamheden op industriële locaties. Heb je het certificaat nog niet en vraagt onze opdrachtgever er wel om, dan zorgt CTS er in overleg met de opdrachtgever voor dat je deze opleiding kunt gaan doen.
Daarnaast is het ook gewoon verstandig om het certificaat te hebben als je regelmatig met een hoogwerker werkt. Niet omdat de wet letterlijk zegt dat het moet, maar omdat je ermee laat zien dat je instructie hebt gehad en weet hoe je veilig moet werken. Zeker in de techniek telt dat zwaar mee.
Wat moet je nog meer weten?
Een belangrijk punt is dat een hoogwerker niet automatisch altijd de beste oplossing is. Het Arboportaal zegt juist dat eerst gekeken moet worden of werken op hoogte kan worden voorkomen, en daarna of het risico op vallen kan worden vermeden. Pas als dat niet kan, moeten passende maatregelen en het juiste arbeidsmiddel worden gekozen.
En hoe zit het met keuring en veiligheid?
Los van de bestuurder geldt ook dat arbeidsmiddelen veilig moeten zijn. Het Arboportaal legt uit dat sommige arbeidsmiddelen periodiek gekeurd moeten worden als gebruik of invloeden van buitenaf kunnen leiden tot slijtage, veroudering of verslechtering. De werkgever moet zelf bepalen of die keuringsplicht geldt en door wie die keuring deskundig wordt uitgevoerd.
Met andere woorden: veilig werken met een hoogwerker gaat niet alleen over de persoon op het platform, maar ook over de staat van het arbeidsmiddel, de werkplek, de voorbereiding en de keuze voor het juiste middel. Een certificaat is dus belangrijk, maar het is maar één deel van het hele veiligheidsplaatje.
Veelgemaakte misverstanden over een hoogwerkercertificaat
Rond werken met een hoogwerker bestaan nog best wat misverstanden. Zo denken veel mensen dat een certificaat altijd letterlijk wettelijk verplicht is, terwijl dat in de praktijk genuanceerder ligt. Tegelijk betekent dat niet dat je zomaar zonder kennis of instructie aan de slag kunt. Juist omdat werken op hoogte risico’s met zich meebrengt, wordt in veel situaties verwacht dat je aantoonbaar weet hoe je veilig met een hoogwerker omgaat. Een certificaat is daarvoor vaak het duidelijkste bewijs.
Ook wordt soms gedacht dat iemand na één training automatisch met elke hoogwerker kan werken. In werkelijkheid is het belangrijk om goed te kijken naar het type machine, de omstandigheden op locatie en de werkzaamheden die moeten worden uitgevoerd . Veilig werken met een hoogwerker vraagt dus niet alleen om een papiertje, maar ook om inzicht, voorbereiding en verantwoord gebruik in de praktijk.
Op zoek naar werk in de techniek waar veiligheid voorop staat?
Conclusie
Een hoogwerkercertificaat is niet letterlijk wettelijk verplicht, maar in de praktijk is het vaak wel nodig. Werkgevers hebben een zorgplicht en moeten zorgen voor veilig werken op hoogte. Daarom wordt een certificaat vaak gebruikt om aan te tonen dat iemand voldoende kennis en instructie heeft gehad. Zeker in de techniek is het dus verstandig om dit goed te regelen voordat je aan de slag gaat.
Veelgestelde vragen
Nee, er is geen letterlijke wettelijke verplichting om een hoogwerkercertificaat te hebben. Tegelijk hebben werkgevers en werknemers wel verplichtingen rondom veiligheid. Werkgevers hebben daarom de bevoegdheid om zo’n certificaat toch verplicht te stellen.
Omdat een certificaat helpt om aan te tonen dat iemand voldoende kennis heeft om veilig met een hoogwerker te werken.
Volgens Arboportaal moet een werkgever maatregelen nemen als werknemers werken op 2,50 meter hoogte of meer. Dat geldt ook bij een kleiner hoogteverschil als er toch risico op vallen bestaat, bijvoorbeeld boven water of bij verkeer.
Niet per se. Het Arboportaal geeft aan dat eerst moet worden gekeken of werken op hoogte kan worden voorkomen en daarna of het valrisico kan worden vermeden; pas daarna wordt het meest geschikte arbeidsmiddel gekozen.
Ja, voor sommige arbeidsmiddelen geldt naast onderhoud ook een keuringsverplichting. Arboportaal noemt periodieke keuring nodig als gebruik of invloeden van buitenaf kunnen leiden tot slijtage, veroudering of verslechtering.
Een certificaat is belangrijk, maar veilig werken met een hoogwerker draait ook om het juiste type machine, een goede werksituatie en een goed onderhouden arbeidsmiddel. Ook moet je letten op de juiste categorie certificaat, zodat die aansluit op het type hoogwerker waarmee je werkt.
Ja. CTS stemt altijd voordat je aan de slag gaat met de opdrachtgever af welke veiligheidseisen er zijn. Hierbij horen ook opleidingen of certificaten, zoals bijvoorbeeld het VCA-certificaat of een hoogwerkercertificaat. Heb je dit certificaat nog niet en is dit wel gewenst, dan zorgen we er samen voor dat dit wordt geregeld.